Uşaq Hüquları üzrə Azərbaycan QHT Alyansı və digər yerli və beynəlxalq təşkilatların apardığı araşdırmalara görə, uşaqlara qarşı zorakılıq hallarının artması müşahidə edilir. Bu araşdırmalar nəticəsində zorakılığın ən çox rast gəlinən formalarına məişət zorakılığı, uşaqlara qarşı etinasızlıq, cinsi zorakılıq, internet vasitəsi ilə zorakılıq, KİV-də zorakılıq qurbanı olan uşaqların məxfiliyinin qorunmaması və s. qeyd etmək olar. Bu kimi halların mövcudluğu, gələcəyimiz olan uşaqlara qarşı zorakılıq hallarının aradan qaldırılması ciddi addımlar tələb edir.

Məlumat üçün: 2010-cu ilin oktyabrından "Ümidli Gələcək" gənclər təşkilatı üç Qafqaz ölkəsinin iştirakı ilə "Uşaqlara qarşı zorakılıq və etinasızlığın aradan qaldırılması" adlı uzunmüddətli layihənin icrasına başlayıb. Layihə uşaqlara qarşı zorakılıq və etinasızlığın profilaktikasına dair Beynəlxalq Cəmiyyət, Açıq Cəmiyyət İnstitutu - Yardım Fondu və OAK Fondunun maliyyə və texniki dəstəyi ilə həyata keçirilir. Layihə çərçivəsində üç Qafqaz ölkəsinin layihə əməkdaşları, müxtəlif dövlət qurumları və QHT nümayəndələrindən ibarət yaradılmasına təkan verilən çoxtərəfli mütəxəssislər qrupunun iştirakı ilə Tbilisidə üçgünlük konfrans təşkil edilib.

Layihənin rəhbəri Kəmalə Seyidova bildirdi ki, konfransda fəaliyyət və təlim-tədris planı hazırlanıb. Layihənin ilkin addımı kimi həyata keçirilən sorğuların nəticələri müzakirə edilib və bunun əsasında hər ölkədə uşaqlarla işləyən qurumlar barədə, eləcə də uşaqlara göstərilən xidmətlər və onların çeşidi təhlil edilib. Konfransın uğurlu nəticəsi kimi uşaqlara qarşı zorakılığın aradan qaldırılması sahəsində əməkdaşlıq edən QHT-lərin Regional şəbəkəsi yaradılıb. Yeri gəlmişkən, "Ümidli Gələcək" gənclər təşkilatının da nümayəndələri həmin şəbəkənin idarə heyətinə seçilib.

Kəmalə Seyidova əlavə etdi ki, layihə çərçivəsində zorakılıq və etinasızlıq hallarının qarşısını almaq və mövcud halların vaxtında müəyyən edilməsini təmin etmək məqsədilə "Ümidli Gələcək" təşkilatı QHT Alyansının dəstəyilə "Zorakılığa məruz qalmış uşaqlarla sosial-psixoloji xidmət və hüquqi yardım işinin təşkili" mövzusunda silsilə təlimlər təşkil edir.

Onu da qeyd edək ki, ölkəmizdə zorakılığa məruz qalmış və cinayətin qurbanı olmuş uşaqlar üçün xüsusi psixoloji sosial reabilitasiya mərkəzi yaratmaq təşəbbüsü də irəli sürülüb. Çünki digər postsovet ölkələrindən fərqli olaraq, Azərbaycanda zorakılığa məruz qalmış, cinayətin qurbanı olmuş və müxtəlif hadisələrdən sarsıntı keçirmiş uşaqlar üçün sosial psixoloji xidmət mərkəzi yoxdur.

Halbuki Avropa Şurası Nazirlər Kabineti və BMT Uşaq Konvensiyasından irəli gələrək Azərbaycan hökumətinə zorakılığa məruz qalmış uşaqlar üçün reabilitasiya proqramlarının yaradılması tövsiyə edilib. Çünki müdafiəyə və qayğıya ehtiyacı olan uşaq gözləyə bilməz. Seyidova deyir ki, zorakılığa məruz qalmış uşaqların çağrışlarını cavabsız qoymaq mümkün deyil:

"Təlimlərdə mütəxəssislərin bilik və bacarıqlarının artırılması imkan verir ki, zorakılığın bütün növlərinə məruz qalmış uşaqlar üçün sosial psixoloji reabilitasiya mərkəzi təsis edək. Onu da qeyd edim ki, təşkilatımız dövlət strukturları, o cümlədən Ailə, Qadın, Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi və Təhsil nazirlikləri, İnsan hüquqları üzrə Müvəkkilliklə əməkdaşlıq qurmaq niyyətindədir. Beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq da hədəfimizdir".

Müsahibimin dediklərindən bəlli oldu ki, sentyabrda mərkəzin açılışı gözlənilir. Bu mərkəz zorakılığa və təcavüzə məruz qalmış uşaqlara xidmət edəcək. Mərkəzdə uşaqların psixo-diaqnostikası aparılacaq, bu xidmətlər uşaqlara müvafiq müddətdə göstəriləcək. Müddət zorakılığın formasından asılı olacaq. Əsasən uzunmüddətli iş aparılacaq. Təbii ki, uşaqların ailəsi və yaxud onlara qayğı göstərən şəxslərlə də iş aparılacaq. Onu da deyim ki, mərkəzin nəzdində kiçik sığınacaq da yaradılacaq. Əgər uşağa qarşı həddən ziyadə qəddar zorakılıq baş veribsə, o cümlədən cinsi zorakılıq, istismar qeydə alınıbsa və uşağın həmin mühitdə qalması onun mənafeyinə cavab vermirsə, uşaq orada saxlanılacaq. Bu zaman icra hakimiyyətlərinin nəzdindəki yetkinlik yaşına çatmayanların işləri üzrə komissiyalarının, Təhsil Nazirliyi uşaq müdafiəsi departamentinin qərarı ilə müvəqqəti olaraq həmin sığınacağa yerləşdiriləcək".